Overthinking कसं थांबवायचं? महिलांसाठी 7 सोप्या आणि प्रभावी सवयी

Overthinking कसं थांबवायचं? महिलांसाठी ७ सोप्या आणि प्रभावी सवयी

आजच्या धावपळीच्या जीवनात अनेक महिलांना एक common problem जाणवतो तो म्हणजे Overthinking (जास्त विचार करणं). छोट्या-छोट्या गोष्टींचा सतत विचार करत राहणं, “मी बरोबर केलं का?”, “लोक काय म्हणतील?”, “उद्या काय होईल?” अशा प्रश्नांमध्ये मन अडकून राहतं. अशा प्रकारे सतत विचार करत राहिल्यामुळे मानसिक थकवा येतो, निर्णय घेण्याची क्षमता कमी होते आणि आत्मविश्वासावरही परिणाम होतो. काही वेळा तर Overthinking मुळे आपण ज्या गोष्टी करू शकतो त्या देखील टाळतो. पण एक गोष्ट लक्षात ठेवा  Overthinking ही कायमची समस्या नाही, ती एक सवय आहे आणि योग्य सवयी लावून ती बदलता येते.

नमस्कार, मी जया सकपाळ Versatile Educaare System ची Abacus Program Director, Versatile शिक्षण सखी या कम्युनिटीची फॉउंडर आणि मला १००० महिलांच्या आयुष्यात योगदान करायचे आहे.

तर या ब्लॉगमध्ये पाहूया त्या ७ सोप्या आणि प्रभावी सवयी ज्या तुम्हाला Overthinking पासून दूर ठेवतील 

१. वर्तमानात जगायला शिका (Live in the Present)

Overthinking चं सर्वात मोठं कारण म्हणजे आपण भूतकाळात अडकून राहतो किंवा भविष्याबद्दल अनावश्यक चिंता करत राहतो. “तेव्हा मी असं का केलं?” किंवा “उद्या काय होईल?” असे विचार आपल्याला वर्तमानापासून दूर नेतात. पण खरं पाहिलं तर आपल्या हातात फक्त आजचा क्षण असतो. जेव्हा तुम्ही जाणीवपूर्वक वर्तमानात लक्ष केंद्रित करता, तेव्हा मन हळूहळू शांत होतं. यासाठी तुम्ही छोट्या गोष्टींनी सुरुवात करू शकता जसं की जेवत असताना फक्त जेवणावर लक्ष देणं, चालताना आजूबाजूचं निरीक्षण करणं किंवा स्वतःला वारंवार विचारणं, “मी आत्ता काय करू शकते?” ही सवय तुम्हाला Overthinking पासून बाहेर काढायला खूप मदत करेल.

२. स्वतःशी सकारात्मक संवाद ठेवा (Positive Self-Talk)

आपण दिवसभरात सगळ्यात जास्त कोणाशी बोलतो? तर ते स्वतःशी! आणि हाच self-talk आपल्या विचारांवर आणि भावनांवर खूप प्रभाव टाकतो. जर तुम्ही सतत स्वतःला negative गोष्टी सांगत असाल जसं की “मी काहीच करू शकत नाही”, “माझ्यामुळेच सगळं बिघडलं”, तर तुमचं मन त्यावर विश्वास ठेवायला लागतं आणि Overthinking वाढतं. पण जर तुम्ही consciously positive self-talk सुरू केला “मी प्रयत्न करतेय”, “मी शिकतेय”, “मी सक्षम आहे” तर हळूहळू तुमचा mindset बदलतो. सुरुवातीला हे थोडं कृत्रिम वाटेल, पण सातत्य ठेवलं तर ही सवय तुमचं मन मजबूत बनवते.

३. लिहिण्याची सवय लावा (Write Your Thoughts)

मनातले विचार जेव्हा सतत फिरत राहतात तेव्हा ते अधिक गुंतागुंतीचे आणि confusing वाटायला लागतात. अशा वेळी तुमचे thoughts कागदावर उतरवणं खूप प्रभावी ठरतं. दररोज फक्त 5-10 मिनिटे काढून जे काही मनात आहे ते लिहा ते योग्य आहे की नाही याचा विचार करू नका. लिहिल्यामुळे तुमचं मन हलकं होतं आणि विचारांना एक स्पष्ट दिशा मिळते. काही वेळा तुम्हाला स्वतःच कळतं की आपण ज्या गोष्टीचा इतका विचार करत होतो ती प्रत्यक्षात इतकी मोठी नव्हती. ही सवय तुम्हाला clarity देईल आणि Overthinking कमी करेल.

४. निर्णय घेण्याची सवय विकसित करा (Take Small Decisions)

Overthinking मुळे आपण अगदी छोट्या-छोट्या गोष्टींसाठीही गोंधळून जातो “हे करावं का ते?”, “हा decision बरोबर असेल का?” अशा विचारांमध्ये वेळ जातो. यावर उपाय म्हणजे लहान निर्णय पटकन घेण्याची सवय लावणं. उदाहरणार्थ आज काय खायचं, कोणत्या कामाला प्राधान्य द्यायचं हे निर्णय जास्त विचार न करता घ्या. यामुळे तुमचा मेंदू action-oriented बनतो. हळूहळू मोठे निर्णय घेतानाही तुमचा आत्मविश्वास वाढतो आणि Overthinking कमी होतं. लक्षात ठेवा प्रत्येक निर्णय परफेक्ट असण्याची गरज नसते, पण तो घेतला जाणं महत्त्वाचं असतं.

५. स्वतःसाठी ‘Me-Time’ ठेवा

महिलांची एक मोठी सवय म्हणजे त्या सगळ्यांची काळजी घेतात, पण स्वतःसाठी वेळ काढायला विसरतात. जेव्हा तुम्ही सतत इतरांसाठी धावत असता, तेव्हा तुमचं मन थकून जातं आणि Overthinking वाढायला सुरुवात होते. त्यामुळे दररोज थोडासा वेळ फक्त स्वतःसाठी ठेवा. त्या वेळेत तुम्ही काहीही करू शकता पुस्तक वाचणं, चालायला जाणं, meditation करणं किंवा फक्त शांत बसणं. हा वेळ तुमच्या मनासाठी recharge सारखा असतो. जेव्हा मन fresh होतं, तेव्हा unnecessary विचार आपोआप कमी होतात.

६. Social Media पासून थोडं अंतर ठेवा

आजकाल social media हा Overthinking चा एक मोठा source बनला आहे. इतरांचं perfect life पाहून आपण नकळत स्वतःची तुलना करतो आणि मग मनात अनेक प्रश्न निर्माण होतात “मी मागे तर नाही ना?”, “माझं life इतकं perfect का नाही?” हे विचार Overthinking ला वाढवतात. त्यामुळे दिवसातून काही वेळ social media पासून दूर राहणं खूप गरजेचं आहे. त्या वेळेत स्वतःवर लक्ष केंद्रित करा तुमचे goals, तुमची प्रगती, तुमचं happiness. जेव्हा तुम्ही comparison थांबवता, तेव्हा मन अधिक शांत आणि stable होतं.

७. Action घ्या – विचारांमध्ये अडकू नका

Overthinking चं सर्वात मोठं नुकसान म्हणजे आपण फक्त विचार करत राहतो, पण action घेत नाही. “मी हे करू का?”, “काय होईल?” या विचारांमध्ये आपण अडकतो आणि वेळ निघून जातो. पण खरं पाहिलं तर clarity ही action घेतल्यावरच मिळते. त्यामुळे छोटं का असेना, पण एक पाऊल पुढे टाका. जसं की एखादं काम सुरू करणं, कोणाशी बोलणं किंवा एखादी नवीन गोष्ट try करणं. Action घेतल्यावर तुमचं मन व्यस्त राहतं आणि Overthinking आपोआप कमी होतं. लक्षात ठेवा perfect moment ची वाट पाहू नका, action घेतल्यानेच तो moment तयार होतो.

Overthinking ही एक अशी सवय आहे जी हळूहळू आपल्या मनावर नियंत्रण मिळवते, पण योग्य सवयी अंगीकारल्या तर आपणही तिच्यावर नियंत्रण मिळवू शकतो. सुरुवातीला या सवयी अंगीकारणं थोडं कठीण वाटेल, पण सातत्य ठेवलं तर तुमचं मन अधिक शांत, सकारात्मक आणि confident बनेल. म्हणून “जास्त विचार करण्यापेक्षा योग्य वेळी घेतलेली छोटी action तुमचं आयुष्य बदलू शकते.” त्यामुळे आतापासूनच या सवयी लावायची सुरुवात करा.

तर तुम्हाला हा ब्लॉग कसा वाटला हे आम्हाला कमेंट करून नक्की सांगा. जर तुम्हाला काही प्रश्न असतील तर jaya.sakpal8@gmail.com यावर mail करून विचारू शकता. आणि जर तुम्हाला स्वतःच अस्तित्व निर्माण करायचे असेल तर Versatile शिक्षण सखी या व्हॉट्स ॲप कम्युनिटीला जॉईन करा.

धन्यवाद!!

जया सकपाळ 

संपर्क:- 8652381880

Website - https://versatileeducaare.com/abacus-teachers-training/